تعریف و تاریخ منطقه آزاد تجاری

منطقه آزاد تجاری به طور کلی؛ جایی است که مقررات قانونی و اداری مربوط به مناطق بازرگانی، مالی و اقتصادی که درسطح یک  کشور اجرا می شود، در این منطقه اجرایی نیست و یا به طور جزئی اعمال می شود، در حالی که دولت هم انگیزه های وسیع تری برای فعالیت های صنعتی و تجاری، از جمله محیط کسب و کار راحت و معافیتهای مالیاتی برای سرمایه گذاران فراهم می آورد.

پس از گسترش این ایده، سهم مناطق آزاد در توسعه صنعتی کشورهای در حال توسعه و افزایش صادرات آنها  در رتبه ی بالا یی قرارگرفت و تعداد مناطق آزاد در جهان شروع به افزایش نمود.

شایان ذکر است بیش از 850 منطقه آزاد در بیش از 100 کشور جهان فعالیت دارند به خصوص درکشورهایی مانند ایالات متحده، مکزیک، برزیل، آرژانتین، آلمان، انگلستان، اسپانیا، بلغارستان، مجارستان، رومانی، هند، چین، کره جنوبی، اندونزی، مصر، ایران، اردن و ترکیه.

اگرچه مناطق آزاد در سال های اخیر در کشورهای آفریقایی نیز تاسیس شده است، اما بیشتر آنها در کشورهای آسیایی و آمریکای جنوبی دیده می شود.

مناطق آزاد تجاری در کشور ترکیه و رتبه ی شهر ازمیر در مناطق آزاد ترکیه

مهمترین تحولات مربوط به ایجاد مناطق آزاد  در ترکیه با اجرای تصمیمات 24 ژانویه 1980 آغاز شد. طبق آمار  وزارت اقتصاد کشور ترکیه ، مناطق آزاد در این کشور از سال 1985 سهم بزرگی را در تولید، استخدام  وتجارت ایفا کرده اند این سهم در سال 2011 از کل تجارت در مناطق آزاد 22.6 میلیارد دلار بوده و 54 هزار نفر در این مناطق استخدام شدند.

اولین مناطق آزاد در کشور ترکیه در سال 1985 در مرسین و آنتالیا تاسیس شد. در سال 1987، منطقه آزاد دریای اژه ومنطقه آزاد ازمیرتاسیس شد  و این  2 منطقه از مناطق آزاد ترکیه در شهر ازمیر شروع به فعالیت نمود ند . لازم به ذکر است حداکثر حجم تجارت ترکیه در منطقه آزاد، به واسطه ی دریای اژه است. وطبق آمار در سال  2011با 7/7 میلیارد دلار، منطقه آزاد اژه و منطقه آزاد ازمیر در رتبه اول قرار گرفت.

به ترتیب منطقه آزاد تجاری استانبول با 3.6 میلیارد در جایگاه دوم و منطقه آزاد مرسین با حجم تجاری 2.6 میلیارد دلار در مقام سوم قرار گرفتند .

در حال حاضر 21 مناطق آزاد تجاری وصنعتی درکشورترکیه  وجود دارد که به دلیل معافیتهای مختلف مالیاتی و تسهیلات ویژه از جذابیت خاصی بین شرکت ها و سرمایه گذاران خارجی برخوردار هستند

از جمله این مزایا عبارتند از :

  • یک فرصت عالی برای فروش به بازار بزرگ داخلی ترکیه
  • امکان اجاره ی واحدهای تجاری واداری با هزینه های مناسب
  • امکان انتقال درآمد های حاصل از فعالیت در مناطق آزاد به داخل ترکیه ویا کشور های دیگر به راحتی وبدون نیاز به مجوز
  • معافیت از مالیات بر درآمدهای حاصله از فعالیت های تولیدی
  • معافیت از مالیات بر ارزش افزوده
  • معافیت از عوارض گمرکی
  • معافیت مالیات معامالت بانکی
  • تجارت خارجی بدون محدودیت قانونی
  • دسترسی آسان به بنادر ترکیه
  • عدم وجود محدودیت در کیفیت ، قیمت  ومدت زمان محصولات و کالاها
  • سرمایه گذاری نامحدود در تاسیس شرکتها
  • ارائه ی تمام مزایا به طور مساوی ، بدون در نظر گرفتن ملیت ها
  • وجود زیرساختهای پیشرفته در مناطق آزاد تجاری

 

 

نکته مهم :

شایان ذکر است شرکت هایی که فعالیت تولیدی ندارند و فقط صادرات و یا ترانزیت انجام می دهند مالیات بر ارزش افزوده و تعرفه گمرکی به آنها نیز تعلق نمی گیرد، به عنوان مثال چنانچه جنسی را از اروپا و یا هر کشور دیگری به مناطق آزاد ارسال کنند و مدتی بعد به کشور ثالثی صادر نمایند، در این فرآیند   مالیات های گمرکی جنس مزبور پرداخت نخواهد شد.

مجوز فعالیت برای شرکت های مقیم در مناطق آزاد ترکیه، برای شرکت هایی که فعالیت تولیدی ندارند 10 ساله و برای شرکت هایی که فعالیت تولیدی دارند ۱۵ ساله اعطا میشود .

هرگونه خرید و فروش بین شرکت های مقیم در مناطق آزاد و شرکت های داخل ترکیه تابع مقررات تجارت بین المللی است و به عبارت دیگر کالاهایی که از داخل ترکیه به مناطق آزاد فروخته میشود تابع قوانین صادرات و کالاهایی که از مناطق آزاد به داخل ترکیه فروخته میشود  نیزتابع قوانین واردات می باشد .

 

هدف ایجاد مناطق آزاد ترکیه

  • تشویق تولید و سرمایه گذاری در بخش صادرات
  • سرعت بخشیدن به سرمایه گذاری مستقیم خارجی و بکارگیری انواع  تکنولوژی
  • هدایت کسب و کار به سمت صادرات
  • بهبود تجارت بین المللی

 

عملکرد مناطق آزاد در ترکیه برای تشویق سرمایه گذاران

  • ایجاد زمین و محل  های مناسب برا ی سرمایه گذاری های خارجی و ایجاد فن آوری ها
  • تولید کنندگان  در صورت نیاز می توانند از برخی از مواد اولیه و کالاهای واسطه به راحتی و به مقدار مورد نظر و بدون صرف وقت استفاده کنند
  •  ارائه ی مزایا و انگیزه هایی از سوی دولت، امکان تولید و صادرات کالاهای کم هزینه و معاف از مالیات
  •  بهره مندی از کشور ترکیه به عنوان ترانزیت فروش به کشورهای دیگر
  • ایجاد فرصت های کاری جدید

 

محدودیت های مناطق آزاد تجاری ترکیه

علاوه بر مزایای مناطق آزاد تجاری، محدودیت هایی نیز در برخی از محصولات در فعالیت های تجارت آزاد وجود دارد.

فروش سیگار، قند، چای، مشروبات الکلی و دستگاه های الکترونیکی برای استفاده نهایی از مناطق آزاد از تاریخ 18.09.2006 ممنوع شده است، به جز به عنوان کالاهای واسطه و مواد اولیه برای دارندگاه  مجوز تولید در مناطق آزاد تجاری

 

منطقه آزاد تجاری در کشور ترکیه

منطقه آزاد اژه Ege Serbest Bölgesi

منطقه آزاد چرم منمن ازمیر İzmir Menemen Deri Serbest Bölgesi 

منطقه آزاد آنتالیا Antalya Serbest Bölgesi

منطقه آزاد بورسا Bursa Serbest Bölgesi

منطقه آزاد مرسین Mersin Serbest Bölgesi

منطقه آزاد تجاری وصنعتی استانبول İstanbul Endüstri ve Ticaret Serbest Bölgesi

منطقه آزاد کوجالی Kocaeli Serbest Bölgesi

منطقه آزاد اروپا Avrupa Serbest Bölgesi

منطقه آزاد TÜBİTAK-Mam Tek. Serbest Bölgesi

منطقه ازاد کایسری Kayseri Serbest Bölgesi

منطقه آزاد  استانبول İstanbul Trakya Serbest Bölgesi

منطقه آزاد فرودگاه آتاتورک استانبول İstanbul Atatürk Havalimanı Serbest Bölgesi

منطقه آزاد آدانا Adana-Yumurtalık Serbest Bölgesi

منطقه آزاد سامسون Samsun Serbest Bölgesi

منطقه آزاد قاضی انتپ Gaziantep Serbest Bölgesi

منطقه آزاد ترابزون Trabzon Serbest Bölgesi

منطقه آزاد دنیزلی Denizli Serbest Bölgesi

منطقه آزاد ماردین Mardin Serbest Bölgesi

منطقه آزاد ریزه Rize Serbest Bölgesi

منطقه آزاد آناتولی شرقی Doğu Anadolu Serbest Bölgesi

منطقه آزاد بورس اوراق بهادار استانبول İstanbul Menkul Kıymetler Borsası Serbest Bölge

منطقه آزاد استانبول تراکیا İstanbul Trakya Serbest Bölgesi

منطقه آزاد تجاری تکنولوژی مرکز تحقیقاتی مارمارا توبیتات Tübitak Marmara Araştırma Merkezi Teknoloji Serbest Bölgesi

منبع 1 ، منبع 2

 

موفق و سربلند باشید، گروه آیلا